خبر فوری

چگونه مي‌توان نفقه را تعيين كرد؟

چگونه مي‌توان نفقه را تعيين كرد؟

انتشار : 1395/03/28 تعداد بازدید : 453 کد : 10547 ارسال شده توسط :admin

نفقه به همه نيازهاي متعارف و متناسب با وضعيت زن از قبيل مسكن، البسه، اثاث منزل و هزينه هاي درماني، بهداشتي و خادم در صورت عادت يا احتياج به دليل نقصان يا مرض گفته مي شود. براي تعيين ميزان نفقه، بايد ملاك ها و معيارهايي را مورد توجه قرار داد. در حقيقت، ضابطه موجود براي تعيين ميزان نفقه، بر مبناي شئونات خانوادگي زن، عرف و عادت ساكنان هر منطقه و وضع مالي مرد، است و در صورت نبود توافق ميان زوجين در خصوص ميزان نفقه، دادگاه، خود ميزان نفقه را تعيين ميكند

 

دانشنامه حقوق يار

شرايط پرداخت
به محض اينكه عقد ازدواج صورت گرفت و زوجين زندگي زناشويي خود را آغاز كردند، شوهر مكلف به پرداخت نفقه است. البته زوجه در صورتي مستحق نفقه است كه از همسر خود تمكين كند و هرگاه زن بدون مانع مشروع از اداي وظايف زوجيت امتناع كند، مستحق نفقه نخواهد بود. تمكين به معناي اطاعت زن از شوهر در اداي وظايف زوجيت، حسن معاشرت و سكونت در منزل شوهر است. به زني كه از همسرش در مفهوم خاص و عام اطاعت نكند، «ناشزه» گفته مي‌شود.

ترك منزل از ناحيه زوجه و تعليق نفقه
زوج وظيفه دارد در حد توان، منزلي مستقل و متناسب با شئونات زوجه فراهم كند. حال اگر اين منزل از جنبه شئونات اجتماعي مطابق حال زن باشد اما به سر بردن در آن منزل موجب شود كه احتمال ضرر و زيان شرافتي يا بدني (آزار و اذيت) زوجه برود، خروج وي از منزل «نشوز و عدم اطاعت» محسوب نمي‎شود و نفقه تا زمان برطرف شدن مشكل به وي تعلق خواهد گرفت.
قانونگذار در ماده 1114 قانون مدني، اين نكته را مورد توجه قرار داده است كه زن بايد در منزلي كه شوهر تعيين مي‌كند سكونت كرده مگر آنكه اختيار تعيين منزل به زن داده شده باشد.

ضمانت اجراي عدم پرداخت نفقه توسط زن
زني كه همسرش از پرداخت نفقه به وي خودداري مي‌كند، علاوه بر امكان طرح شكايت كيفري، مي‌تواند دادخواست حقوقي نيز ارايه دهد. در صورت طرح شكايت كيفري و رسيدگي موضوع از سوي دادگاه، مرد به پرداخت نفقه محكوم خواهد شد.
در چنين شرايطي، اگر مرد از پرداخت نفقه خودداري كند، به مجازات حبس محكوم مي‌شود. البته بايد تاكيد كرد كه نفقه مربوط به زمان حال از طريق كيفري قابل مطالبه و نفقه مربوط به گذشته با ارايه دادخواست حقوقي قابل پرداخت است.
قانونگذار در ماده ماده 642 كتاب تعزيرات قانون مجازات اسلامي تصريح كرده است كه هر كس با داشتن استطاعت مالي نفقه زن خود را در صورت تمكين ندهد يا از تأديه نفقه ساير اشخاص واجب‌النفقه امتناع كند، دادگاه او را از سه ماه و يك روز تا پنج ماه حبس محكوم مي‌كند.

ترك انفاق، جرم مستمر است
نفقه از جمله جرايم مستمر به شمار مي‌رود؛ يعني در صورت عدم پرداخت، به دفعات قابل شكايت كيفري است. به عنوان مثال، اگر نفقه مرداد ماه پس از شكايت كيفري از شوهر اخذ شد اما او از پرداخت نفقه ماه بعد خودداري كرد، زن مي‌تواند مجدداً شكايت ترك انفاق را مطرح كند. به همين لحاظ «ترك انفاق» جرم مستمر محسوب شده و با گذشت شاكي، پرونده بسته مي‌شود.

نحوه ارايه دادخواست حقوقي
چنانچه زني بخواهد نفقه ايام گذشته خود را طلب كند، فقط با ارايه دادخواست حقوقي مي‌تواند آن را دريافت كند. به اين منظور، زوجه پس از خريد دو نسخه دادخواست، بايد خواسته خود را در آنها قيد كند و چون دعواي نفقه مالي است به ميزان مبلغ مورد مطالبه، تمبر الصاق و آن را به دادگاه خانواده تقديم كند. وي مي‌تواند در دادخواست خود هزينه دادرسي را نيز مطالبه كند. در صورت عدم توانايي مرد به پرداخت نفقه يا اينكه به هيچ طريقي نتوان مرد را مجبور به پرداخت نفقه كرد، زن مي‌تواند دادخواست طلاق دهد.

نفقه در زمان عقد و قبل از ازدواج
در مدت زمان ميان عقد و انجام ازدواج، نفقه‌اي به زن تعلق نمي‌گيرد مگر اينكه زن براي شروع به زندگي اعلام آمادگي كرده باشد اما مرد از بردن همسرش به منزل مشترك خودداري كند كه در اين صورت زن مستحق دريافت نفقه خواهد بود. در چنين شرايطي، زوجه بايد بتواند ادعاي خود را ثابت كند يعني به نزديكترين مجتمع قضايي محل سكونت خود مراجعه، سه برگ اظهارنامه دريافت و آمادگي خود را اعلام كند يا اينكه چند نفر را به شهادت بگيرد و استشهاديه اي تنظيم كند.

نحوه پرداخت نفقه پس از طلاق
در طلاق رجعي در زمان عده (سه ماه و 10 روز پس از ثبت طلاق)، مرد بايد به همسرش نفقه بپردازد و اگر طلاق به لحاظ عدم تمكين و عدم اطاعت زوجه صادر شده باشد، نفقه‌اي به وي تعلق نمي‌گيرد. در طلاق بائن و در فسخ نكاح نيز نفقه‌اي به زن پرداخت نمي‌شود. بر اساس ماده 1109 قانون مدني، نفقه مطلقه رجعيه در زمان عده برعهده شوهر است مگر اينكه طلاق در حال نشوز واقع شده باشد اما اگر عده از جهت فسخ نكاح يا طلاق بائن باشد، زن حق نفقه ندارد؛ مگر در صورت حمل از شوهر خود كه در اين صورت تا زمان وضع حمل حق نفقه خواهد داشت.

نفقه در عده وفات
در عده وفات، نفقه زن در صورت مطالبه از اموال كساني كه پرداخت نفقه به عهده آنها است تأمين مي‌شود.

نفقه زوجه در صورت صغير بودن زوج
با توجه به اينكه طفل صغير تحت ولايت پدر و پدربزرگ پدري خود است، پرداخت نفقه به عهده پدر است. در صورت فوت پدر يا حجر او، ولايتش ساقط مي‌شود و به عهده پدربزرگ پدري خواهد بود. اگر صغير ولي خاص نداشته باشد، براي وي نصب قيم مي‌شود و نفقه زوجه وي را ولي خاص و در صورت نبودن او، قيمي كه دادگاه تعيين مي‌كند نفقه را پرداخت خواهد كرد.

نفقه زوجه در صورت غايب مفقودالاثر بودن زوج
در اين خصوص زوجه به دادگاه مراجعه كرده و حاكم شرع نيز از اموال غايب به قدر نفقه زوجه، ميزاني را تعيين خواهد كرد.

نفقه در عقد موقت
در صورتي كه زني به عقد موقت مردي درآيد، نفقه به وي تعلق نمي‌گيرد مگر اينكه آنان توافق به پرداخت نفقه كرده باشند. در اين خصوص قانونگذار در ماده 1113 قانون مدني مي‌گويد كه در عقد انقطاع، زن حق نفقه ندارد مگر اينكه شرط شده يا آن كه عقد مبني بر آن جاري شده باشد.

در صورتی نیاز می توانید از طریق فرم زیر مطالب و نطرات حقوقی خود را برای ما ارسال نمایید .