خبر فوری

دادستان كيست و چه وظايفي بر عهده دارد؟

دادستان كيست و چه وظايفي بر عهده دارد؟

انتشار : 1395/05/10 تعداد بازدید : 663 کد : 10599 ارسال شده توسط :admin

حتما تا به حال نام دادستان را شنيده ايد. نام ديگر دادستان مدعي العموم است و اگر قرار باشد در يك جمله دادستان را تعريف كنيم مي توان گفت دادستان نماينده جامعه در دادگاه بوده كه وظيفه اش صدور ادعانامه عليه متهمان و نظارت بر اجراي مجازات هاست. خلاصه كلام دادستان پيگيري كننده اجراي عدالت است

دپارتمان آزمون حقوق يار

كي پاي دادستان به تعقيب جرم كشيده مي‌شود؟

يكي از وظايف دادستان تامين امنيت و پاسداري از آن در جامعه است. به اهميت دليل به محض اطلاع از وقوع جرم موظف است به تعقيب متخلفان و مرتكبان جرم اقدام كند.

دادستان معمولا از راه‌هاي مختلفي از ارتكاب جرم با خبر مي‌شود. مثل آنكه فردي شخصا به دادسرا برود و شكايت كند يا اينكه ضابطان دادگستري درحين گشت زني يا انجام ماموريت جرمي را كشف كنند يا شهروندي از وقوع جرمي مطلع شود و آن را اطلاع دهد يا جرم مشهود در براي دادستان يا بازپرس واقع شود يا آنكه اصلا متهم خود را معرفي كند يا هر طريق ديگري كه اين اطمينان را براي دادستان به وجود بياورد كه جرمي اتفاق افتاده يا درحال ارتكاب است.


شروع به تعقيب


موارد قانوني شروع به تعقيب شامل موارد زير مي‌شود:


الف- شكايت شاكي يا مدعي خصوصي

ب- اعلام و اخبار ضابطان دادگستري مقامات رسمي يا اشخاص موثق و مطمئن

پ- وقوع جرم مشهود در برابر دادستان يا بازپرس

ت- اظهار و اقرار متهم

ث- اطلاع دادستان از وقوع جرم به طرق قانوني ديگر


اعلام جرم از شما، پيگيري از دادستان


افرادي هستند كه وقوع جرم به آن‌ها ارتباطي ندارد، يعني بزه ديده نيستند و شكايت نمي‌كنند و تنها ممكن است شاهد جرم باشند يا به طور اتفاقي از وقوع جرمي مطلع شوند.

اين دسته از افراد هم اگر اعلام جرم كنند دادستان شروع به تعقيب مي‌كند با اين تفاوت كه هر گاه اعلام كننده جرم خودش شاهد وقوع جرمي بود صرف اظهارات وي براي شروع به تعقيب كافي است اما اگر اعلام كننده شاهد قضيه نباشد به صرف اعلام دادستان تكليفي به تعقيب ندارد مگر آنكه اعلام كننده دليلي بر درستي ادعاي خود داشته باشد يا جرم از جرايم عليه امنيت داخلي يا خارجي باشد.


چگونه دادستان را از وقوع جرم مطلع كنيم؟


اگر جرمي به وقوع پيوسته و ما قرباني آن شده ايم براي شكايت كافي است به دادسراي محل وقوع جرم برويم. در دادسرا ورقه‌هايي كه به آن شكواييه مي‌گويند به ما مي‌دهند كه مخصوص اعلام شكايت است. در اين ورقه جزئيات مربوط به جرم و نحوه وقوع آن را بايد درج كنيم.


در شكواييه موارد زير بايد قيد شود:


الف- نام و نام خانوادگي، نام پدر، سن، شغل، ميزان تحصيلات، وضعيت تاهل، تابعيت، مذهب، شماره شناسنامه، شماره ملي، نشاني دقيق و در صورت امكان نشاني پيام نگار يا آدرس الكترونيكي، ايميل، شماره تلفن ثابت و تلفن همراه و كدپستي شاكي

ب- موضوع شكايت تاريخ و محل وقوع جرم

پ- ضرر و زيان وارده به مدعي و مورد مطالبه وي

ت- ادله وقوع جرم اسامي مشخصات و نشاني شهود و مطلعان در صورت امكان

ث- مشخصات و نشاني كسي كه از او شكايت شده يا مظنون در صورت امكان


شكايت شفاهي هم قبول است


اگر شكايت‌مان فوري است و وقت نداريم كه فرم شكواييه را با اين تفاصيل و جزئيات پر كنيم نگران نباشيد. چون استفاده نكردن از ورقه‌هاي مخصوص شكايت مانع رسيدگي به شكايت نيست و طبق قانون دادستان مكلف است كه حتي شكايت شفاهي را هم بپذيرد.


دادستان مكلف است شكايت كتبي و شفاهي را همه وقت قبول كند. شكايت شفاهي در صورت مجلس قيد مي‌شود و به امضا يا اثر انگشت شاكي مي‌رسد. اگر شاكي سواد نداشته باشد. مراتب در صورت مجلس قيد وانطباق شكايت با مندرجات صورت مجلس تصديق مي‌شود.


دادستان در مقام قيم


در مواردي تعقيب كيفري منوط به شكايت شاكي است مانند جرايم قابل گذشت. در اين شرايط جز با شكايت شاكي دادستان نمي‌تواند شروع به تعقيب متهم كند. حال در اين شرايط اگر قرباني جرم طفل يا مجنون باشد يا ولي و قيمي نداشته يا به آنان دسترسي نباشد يا حتي اگر ولي يا سرپرستان خود مرتكب جرم شده يا در ارتكاب آن مداخله داشته باشند دادستان شخصي را به عنوان قيم موقت تعيين و يا خود امر كيفري را تعقيب مي‌كند و اقدامات ضروري را براي حفظ و جمع آوري ادله جرم و جلوگيري از فرار متهم به عمل مي آورد.

اين حكم در مواردي كه بزه ديده ولي يا قيم او به عللي از قبيل بي‌هوشي قادر به شكايت نباشد نيز جاري است. حكم در مواردي كه بزه ديده طفل يا مجنون باشد ولي قهري يا سرپرست قانوني او با وجود مصلحت مولي عليه اقدام به شكايت نكند دادستان موضوع را تعقيب مي‌كند.

همچنين در مورد بزه ديدگاني كه به عللي از قبيل معلوليت جسمي يا ذهني يا كهولت سن ناتوان از اقامه دعوي هستند دادستان موضوع را با جلب موافقت آنان تعقيب مي‌كند. در اين صورت موقوف شدن تعقيب در خصوص افراد محجور يا اجراي حكم نيز منوط به موافقت دادستان است.


نكته: اگر جزو مقامات و اشخاص رسمي درحوزه كاري‌تان هستيد لازم است بدانيد كه اگر از وقوع يكي از جرايم غير قابل گذشت درحوزه كاري خود مطلع شديد مكلف هستيد موضوع را فورا به دادستان اطلاع دهيد.


تحقيقات كشف جرم زير نظر دادستان


مقامات دادسرا علاوه بر داستان شامل بازپرس و داديار است كه اين‌ها زير نظر دادستان فعاليت مي‌كنند با اينكه بازپرس مقام تحقيق پرونده‌هاي جزايي و مستقل است.

دادستان هر زمان مي‌تواند پرونده را بخواهد و مطالعه و از بازپرس تكميل تحقيقات را درخواست كند و بازپرس در انجام نظر دادستان براي تكميل تحقيقات بايد از اين درخواست اطاعت كند.

دادستان در اموري كه به بازپرس ارجاع مي‌شود حق نظارت و ارائه تعليمات لازم را دارد. دادستان مي‌تواند در تحقيقات مقدماتي حضور يابد و بر نحوه انجام آن نظارت كند اما نمي‌تواند جريان تحقيقات را متوقف سازد. ناگفته نماند با وجود اينكه انجام تحقيقات مقدماتي بر عهده بازپرس است اما دادستان و معاون او يا داديار نيز مي‌توانند تحقيقات مقدماتي پرونده را عهده دار شوند.


اظهارنظر درباره قرارهاي بازداشت بازپرس


اظهارنظر درباره قرارهاي نهايي بازپرس (منع تعقيب موقوفي، تعقيب، توقف تحقيقات و جلب به دادرسي) از ديگر وظايف دادستان است. يعني تصميم‌هاي نهايي كه بازپرس مي‌گيرد منوط به موافقت دادستان است و چنانچه دادستان با هركدام موافق نباشد و بازپرس نظر دادستان را نپذيرد براي تعيين تكليف پرونده به دادگاه ارسال مي‌شود.


صدور كيفرخواست


از ديگر وظايف دادستان صدور كيفرخواست است. دادستان اگر با احراز جرم و تكميل تحقيقات موافق باشد كيفر خواست صادر مي‌كند. در كيفرخواست مشخصات طرفين پرونده نوع اتهام ادله انتساب اتهام و مستندات قانوني قيد وبراي مرتكب تقاضاي كيفر مي‌شود كيفرخواست پس از امضاي دادستان يا معاون او يا داديار به دادگاه ارسال مي‌شود. بد نيست اين را نيز بدانيد كه دادگاه‌هاي جزايي بدون كيفرخواست دادستان حق شروع رسيدگي ندارند به جز در موارد نادر و استثنايي.


بدون دادستان دادگاه رسميت ندارد


جلسه محاكمه دادگاه كه به امر كيفري رسيدگي مي‌كند بدون حضور دادستان رسمي و قانوني نيست. دادستان يا شخصا حاضر مي‌شود يا معاون يا يكي از دادياران را به نمايندگي در جلسه محاكمه معرفي مي‌كند.


اجراي احكام جزايي


حكم دادگاه بعد از صدور و قطعي شدن براي اجرا به دادسرا ارسال مي‌شود. در دادسرا قسمتي وجود دارد به نام معاونت اجراي احكام كيفري كه تحت نظارت دادستان انجام وظيفه مي‌كند. معاونت اجراي احكام كيفري به تعداد لازم قاضي اجراي احكام كيفري بايد حداقل سه سال سابقه خدمت قضايي داشته باشد.


تعيين تكليف اموال ناشي از جرم


در مرحله تحقيقات مقدماتي نيز تعيين تكليف اموال اشيا و وسايل ناشي از جرم در صورتي كه توسط دادستان يا دادياران قرار نهايي صادر شده باشد بر عهده دادستان است. همچنين درخواست ضبط آلات جرم از دادگاه در صورتي كه وجود آنها موجب اخلال در نظم و آسايش عمومي شود از وظايف دادستان خواهد بود.

در صورتی نیاز می توانید از طریق فرم زیر مطالب و نطرات حقوقی خود را برای ما ارسال نمایید .